Houtworm, boktor of zwam herkennen: wat zie je en wat doe je?
Kleine gaatjes, boormeel of witte draden op hout: zo herken je houtworm, boktor en zwam, en zo weet je wanneer je een bestrijder moet inschakelen.
Houtaantasting is sluipend. Je ziet het pas als een balk al jaren wordt aangevreten, of als een vloerdeel ineens doorzakt. Toch zijn de signalen goed te herkennen als je weet waar je op let. Dit artikel beschrijft de drie meest voorkomende aantasters in Nederlandse woningen en wat je ermee doet.
Houtworm (gewone houtwormkever)
Houtworm is de larve van een kleine kever. De larve leeft twee tot vier jaar in het hout en vreet gangen. Pas als de kever uitvliegt, ontstaan de bekende gaatjes van 1 tot 2 millimeter. Herkenning:
- Ronde gaatjes, vaak in groepen, in vuren, grenen en loofhout.
- Fijn, licht boormeel in of onder de gaatjes. Vers boormeel betekent actieve aantasting.
- Uitvlieggaten verschijnen vooral tussen mei en augustus.
Houtworm zit vaak in zolderbalken, vloerdelen, trappen en oude meubels. De aantasting gaat langzaam, maar in vochtig hout kan het decennialang doorgaan. Behandeling: bespuiten of injecteren met een toegelaten houtbeschermingsmiddel. Zwaar aangetaste delen worden vervangen. Richtprijs: € 500 tot € 2.500, afhankelijk van het oppervlak.
Boktor (huisboktor)
De huisboktor is gevaarlijker omdat de larve groter is en vooral in naaldhout van daken zit. De larve leeft drie tot tien jaar in het hout en vreet het van binnenuit uit, terwijl de buitenkant intact lijkt. Herkenning:
- Ovale uitvlieggaten van 6 tot 10 millimeter.
- Knaaggeluiden in de zomer bij stil weer.
- Een opbollend of ribbelig houtoppervlak doordat de gangen vlak onder de buitenlaag lopen.
- Grof boormeel met cilindervormige korrels.
Boktor kan de draagkracht van een kapconstructie aantasten. Laat bij verdenking altijd een onderzoek doen voordat je gaat isoleren of een dak gaat renoveren. Behandeling is vergelijkbaar met houtworm, maar vaker is constructief herstel nodig.
Zwam (huiszwam en kelderzwam)
Zwam is geen insect maar een schimmel, en de huiszwam is de meest schadelijke. Zwam heeft vocht nodig: een lekkage, optrekkend vocht of een slecht geventileerde kruipruimte. Herkenning:
- Witte, watachtige draden of een grijze huid op hout en metselwerk.
- Bruin verkleurd hout dat in blokjes uiteenvalt (kubusrot).
- Een muffe, paddenstoelachtige geur.
- Bij vergevorderde groei: een bruinrood vruchtlichaam met witte rand.
Huiszwam groeit door metselwerk heen en kan zich meters verspreiden. Bestrijding bestaat uit het wegnemen van de vochtbron, het verwijderen van aangetast hout plus een ruime marge, en het behandelen van metselwerk. Wie de zwam alleen afborstelt, ziet hem terugkomen.
Wat doe je bij een vermoeden
Prik met een schroevendraaier in het hout. Zakt de punt er makkelijk in, dan is de aantasting dieper dan het oogt. Fotografeer gaten en boormeel en laat een bestrijder met ervaring in houtaantasting de situatie beoordelen. Vraag om een rapport met de soort, de omvang en of de aantasting actief is. Oude, inactieve houtworm hoeft niet behandeld te worden.
Wie betaalt
Bij een koopwoning ben je zelf verantwoordelijk. In een huurwoning is een bouwkundige aantasting van balken en vloeren voor de verhuurder. Bij een VvE valt de kapconstructie onder de gemeenschappelijke delen; zet het dan op de agenda van de vergadering.
Via het platform vraag je offertes aan bij bestrijders die gespecialiseerd zijn in houtworm, boktor en zwam, en vergelijk je onderzoek, aanpak en garantie.
Vraag gratis offertes aan bij gecontroleerde bedrijven in jouw regio.